| Baltalimanı Sahil Sarayının Tarihçesi |
|
|
|
| Hüseyin Aldoğan |
| Cumartesi, 21 Şubat 2009 00:00 |
|
4600 m2 alana sahip olan tesis, 17 Haziran 1983 tarihinde Restaurant olarak hizmete başlamıştı Baltalimanı Tesisleri 19 odadan oluşup, 38 yataklıdır. Burada İstanbul Üniversitesine mensup hocaların İstanbul dışından gelen misafirlerine hizmet verilmektedir. Denize sıfır hatta denizin üstünde diyebileceğimiz yemek salonunda ve bahçede 150 kişilik, Ana Binanın yani tarihi binanın alt katında 70 kişilik, Lobide 50 kişilik yemek salonları mevcuttur. Baltalimanı tesisleri ortalama kapasiteye ulaştığında 700 kişiye hizmet verebilmektedir. Servis saati 12:00' de başlar ve 24:00' da sona erer Mu Re Fatma Sultan ile Galip Paşa'nın Kırım Harbine rastlayan düğünleri benzerlerine kıyasla pek parlak olmadı. Yine de Sultan'a Hazine-i Hassa'ca düzenlenen gayet ağır çeyiz takımları Çırağan Sarayın'a Baltalimanı Sarayı'na kayıklarla gönderildi. Çayıra kurulan büyük çadırlarda vekiller,devlet ileri gelenleri, alimler ağırladı. Günlerce ziyafet çekildi, çengiler, zuhuri kolları oynatıldı ve bir gece sandal kazasında öldü, ikinci eşi Nuhi Paşa da Yıldı Mahkemesi'nce mahkum edilerek geri dönmemek üzere Taif'e sürüldü. Fatma Sultan, erkek kardeşleri arasında en çok sevdiği V. Murad'ın tahttan indirilmesiyle bu yoldan da talihsizliğe uğradı. Onunla gizlice mektuplaşıp tekrar tahta çıkmasını dileyen Fatma Sultan Abdülhamit'in gazabına uğrayarak ömrünün sonuna kadar Baltalimanı Sarayı'nda hapis hayatı yaşadı. Bir zamanlar güzelliği ve tuvaletleriyle Osmanlı Sarayı'nın en göz kamaştıran sultanı iken, kocası ve ağabeyinin matemiyle bütün dünya zevklerinden elini çekti. Reşat Paşa zamanında da bu sahil hane de önemli bir nikah merasimi yapıldı. Mısır valisi Abbas Paşa Zeynep Hanım'ı Yusuf Kamil Paşa'dan ayırtmış ve Paşa'nın Reşit Paşa'ya müracaatı üzerine Sultan Abdülhamit'ten alınan irade ile önce Kamil Paşa sonra Zeynep Hanım İstanbul'a getirildiler. Zeynep Hanım vapurdan çıkınca saraya giderek Sultan tarafından kabul edildi ve iltifat gördü. Daha sonra Reşit Paşa'nın Baltalimanı yalısına gitti. Reşit Paşa Kamil Paşa'ya, şeyhülislam Arif Hikmet Bey de Zeynep Hanıma vekil oldular ve nikahları tazelendi. Sonra yalıda misafir edildiler. Baltalimanı Sarayı somaki mermer olacaktı, itinalı parke döşemeleri, göz kamaştıran nakışlı tavanlarıyla devrinde Boğaziçi binalarının en güzellerinden biriydi. Şair Leyla Hanım Baltalimanı Sultan Sarayı'nı şöyle anlattı: “ Bu metin binanın orta sofası çatısındaki süslü kalın tepe camlarından ve direklerle bölünmüş iç sofası deniz pencerelerinden ışık almaktadır.Renkli mermer ocakları,küçük parçalardan süslü parkeleri,tavanlarının nakışları çok maharetlidir.Sahil boyunca geniş bahçesindeki sandalla gezilir havuzu,deniz hamamları,deniz üzerine küçük birkaç odalı köşkü,bahçenin ucunda ayrı hünkar dairesi, arkada da Baltalimanı çayırının üstüne kadar büyük meyveliği vardır.” Fatma Sultan 1882'de genç yaşında öldüğü zaman sarayın alt katları,birçok daireleri yosun tutmuş ,ot bağlamış halde idi. Abdülhamit'in küçük kardeşi Mediha Sultan'ın ilk eşi Necip Paşa ölmüş ve Ferit Paşa (Damat Ferit) ile henüz evlenmişti. Tarlabaşı Sarayında oturan Mediha Sultan ablası Fatma Sultan'dan kalan ve sultan saraylarının en güzeli olan Baltalimanı Sahil Sarayı'nın kendisine verilmesini padişahtan bir mektupla istedi.Abdülhamit, 24 Ramazan1887 (1304) tarihli “İsmet'li hemşireyi muhterem hazretleri” başlıklı mektupla,istediğinin kabul edildiğini bildirmiştir. Böylece Mustafa Reşit Paşa'dan Fatma Sultan'a geçen yalı, Sultan'ın ölümüyle Abdülmecit diğer kızı Mediha Sultan'a geçti.Mediha Sultan kocası Necip Paşa'nın ölümünden sonra Ferit Paşa'ya vardı.Kocası Necip Paşa'nın cenazesi kalktığı gün Mediha Sultan,o zaman genç subayı Ferit Bey'i pencereden gördü ,beğendi ve haram ağalarından birine de gösterip ailesi hakkında tahkikat yapılmasını emretti. Sonucu uygun bulan Sultan kendisine Ferit Bey'in namzet olmasını sadrazam Kamil Paşa'ya bir aracıyla bildirdi. Ferit Bey bu suretle Saray'a damat ve paşa oldu. Mediha Sultan'ın kalabalık harem takımı arasında Sarayın oyuncuları pek tanınmış ustalardı. Alman İmparatoru Wilheim'in İstanbul'u ziyaretinde bu oyuncular Yıldız Sarayı'na getirilmiş, buradaki gösterileri takdirle seyredilmişti. Vahdettin zamanında sadrazam olan Damat Ferit Paşa, yazları ailesiyle sahil sarayında oturur,burası siyasi ziyaretlere bazı müzakerelere sahne olurdu.Milli mücadele aleyhindeki gayretleriyle tanınan Damat Ferit, 18 Ekim 1920 (1336) da istifa ederek yalısına çekildi. Bir ara Avrupa'ya giden Ferit Paşa Anadolu zaferini duyunca İstanbul'a gelip,iki gün içinde hazırlanarak memleketi büsbütün terk etti. Baltalimanı Sarayı'nın kıymetli eşyası da 1925 Ocak ayı içinde müzayede ile satıldı. Damat Ferit Paşa, tarihe meraklı olup ,4 ciltlik bir Türk Tarihi yazdı. Vasiyetnamesinde Baltalimanı Sahil Sarayı kütüphanesinden “binlerce kitabı ihtiva eden cesim kütüphane” diye söz ediyordu. Bu kütüphane müzayede ile 2500 liraya satıldı. Saray'ın selamlık dairesi merdiven başında paşaların ve harem kısmı merdiven kadın sultanların büyük yağlıboya portreleri vardı.
|
| Son Güncelleme: Pazar, 30 Mayıs 2010 21:40 |